نگاهی به دلایل روانشناختی چاقی یا استرس چاقی

آیا تمام افرادی که از چاقی میپرهیزند و خودشان را درگیر رژیم‏های سخت غذایی و استفاده از انواع قرص‏ها و شیوه‏های لاغری می‏کنند، از بیماری‏های ناشی از آن می‏ترسند؟ با قاطعیت بالایی می‏توان گفت که این گونه نیست و با کمی فکر معلوم می‏شود که تأثیر عوامل اجتماعی و روانی برای پرهیز از چاقی، بیشتر است.

مسئله‏ی چاقی در سال‏های اخیر به یکی از مشکلات و معضلات بغرنج بشری تبدیل شده است و متأسفانه حساسیت ها و نگرانیهای افراطی نیز درباره آن وجود دارد. چاقی فرد را آماده‏ی ابتلا به بیماری‏هایی نظیر دیابت، تنگی نفس و اختلالات قلبی و عروقی می‏کند، اما آیا تمام افرادی که از چاقی می‏پرهیزند و خودشان را درگیر رژیم‏های سخت غذایی و استفاده از انواع قرص‏ها و شیوه‏های لاغری می‏کنند، از بیماریهای ناشی از آن می‏ترسند؟

با قاطعیت بالایی می‏توان گفت که این گونه نیست و با کمی فکر معلوم می‏شود که تأثیر عوامل اجتماعی و روانی برای پرهیز از چاقی، بیشتر است. به نظر می‏رسد افراد، بیشتر از اینکه مبادا تناسب اندامشان خراب شود و مورد تمسخر و طرد دیگران قرار بگیرند و از همه مهم‏تر یک «رافه » یا «پُز »ا جتماعی بگذارند از چاقی می‏هراسند. به همین علت می‏توان گفت شاید مهم‏ترین عامل تعیین کننده‏ی وزن بعد از عامل وراثت، عوامل روا نشناختی و اجتماعی باشد که ما در این مختصر به سه مورد از آن‎ها اشاره می‏کنیم:

۱. مشکلات هیجانی: افراد بسیاری وجود دارند که در مواقع هیجانی غذای بیشتری می‏خورند؛ زیرا این خوردن به آنها احساس امنیت و آرامش می‏دهد و رنجش و ناراحتی‏شان را از بین می‏برد. در برخی افراد نیز شاهد پدیده‏ی «جایگزینی روانی » هستیم. بدین معنی که اگر خواسته و آرزوی آن‏ها تحقق پیدا نکند لذتِ خوردن را برای جبران کردن آن جایگزین می‏نمایند؛ زیرا با این روش هم ناراحتی خودشان را برطرف کرده‏اند و هم به صورت نمادین به خواسته‏شان رسیده‏اند.

۲. کمال‏طلبی: افراد کمال‏طلب یا افرادی که توقعات غیرواقعی از خود و دیگران دارند، با وجود تلاش‏های فراوانی که برای بهتر شدن وضع موجود می‏کنند، باز از عملکرد خود ناراضی هستند. این افراد به دلیل استانداردهای فوق‏العاده افراطی که برای خود ساخته اند هیچ‏گاه از اندام خود راضی نیستند و به همین علت خود را درگیر رژیم‏های غذایی شدید و طاقت‏فرسایی میکنند که چه بسا سلامتی آن‏ها را نیز به خطر می‏اندازد.

۳. کمبود اعتمادبه‏نفس: آیا گاهی به خودتان لقب‏هایی چون شکمو و گامبو می‏دهید؟ آیا از اینکه دیگران از شما لاغرتر یا خوش‏هیکل‏ترند، احساس افسردگی می‏کنید؟ آیا به تعریف‏های دیگران از خودتان بی‏توجه هستید ولی از انتقاد و توهین آن‏ها رنجیده خاطر می‏شوید؟ اگر پاسخ شما به این سه سؤال مثبت باشد، لازم است از همین حالا طرز فکر و اعتمادبه‏نفس خود را اصلاح کنید. روانشناسان، اعتمادبه‏نفس را شامل «دیدگاه فرد نسبت به خود » می‏دانند.

فردی که دارای اعتمادبه‏نفس پایین‏تری است احتمالاً در مقابل نظرات و انتقادات دیگران آسیب‏پذیرتر است و شاید به‏راحتی در مقابل این گفته که «شما چاق هستید » تسلیم شود و احساس چاقی کند.

راهکارها

متخصصان بهترین راه مقابله با چاقی را ورزش کردن همراه با رژیم غذایی و پیگیری‏های روان شناختی می دانند، زیرا تحقیقات نشان داده‏اند که اگر این سه شیوه توأمان استفاده شوند، تأثیر بیشتری می‏گذارند. ما در اینجا به نسبت دلایلی که برای چاقی برشمردیم سه راهکار را ارائه می‏دهیم که امید داریم لااقل برای کسانی که این مشکلات را دارند مفید باشد.

۱.  اگر شما خوردن را به عنوان حفاظی در برابر ناملایمات و سختیهای زندگی به کار می‏برید، بهتر است هر زمان که دچار هیجانات یا احساسات ناگوار می‏شوید به جای روی آوردن به خوردن، دربارهی احساساتتان فکر کنید و آنها را با شخص دیگری در میان بگذارید و از آنها طلب مشورت کنید؛ زیرا با این کار هم توانسته‏اید تخلیه روانی یا ریختن مشکلات به بیرون از خود را انجام دهید و هم اینکه دیگر برای حل مشکلتان تنها نیستید.

۲.  اگر خیلی کمالطلب هستید و خودتان را با ستارههای سینما و مانکنهایی که در عکسها میبینید، مقایسه می‏کنید، باید بدانید که این عکسها را روتوش میکنند تا عیب آنها را در مراحل چاپ از بین ببرند. ثانیاً عکاسان برای به دست آوردن بهترین چهره از سوژههای خود چندین عکس را میگیرند تا در نهایت یکی از آنها را انتخاب و چاپ کنند. در پایان باید گفت، سعی نکنید خودتان را با دیگران مقایسه کنید؛ زیرا طبق دیدگاه تفاوتهای فردی، هرکسی در زمینه‏ای خاص استعداد و توانایی دارد و چه بسا شما در بسیاری از موارد دیگر از آنها تواناتر باشید.

۳.  کم نیستند افرادی که اعتمادبه نفس ضعیفی دارند و فکر می‏کنند ا ندامشان غیرطبیعی و نامتناسب است و به همین دلیل از خودشان بیزار هستند. می توان به این عزیزان گفت که اگر شما آدمی هستید که مرتباً از دیگران می‎پرسید «من چطور به نظر میرسم؟ آیا چاق هستم؟ » و با سؤالاتی نظیر این می‏خواهید امنیت و آرامش کسب کنید، باید بدانید که کارتان اشتباه است، زیرا به دلایل مختلف هیچ کسی قضاوت منصفانه‏ای درباره‏ی شما نخواهد داشت. سعی کنید به عقاید خود متکی باشید؛ زیرا در این صورت اگر کسی به شما حرفی هم بزند یا انتقادی هم بکند، می‏توانید به صورت مناسب با آن مواجه شوید.

رفرنس

مجله مدیریت خانه
تگ ها:

نظر دهید

لطفا موارد خواسته شده را وارد کنید